Emin Özkurt’dan flaş açıklamalar! “Algı operasyonlarına karşı…”

Vlahović & Škriniar Disiplin Sevk Konunun hukuki boyutuna geçmeden önce; kamuoyundaki tartışmaları yakından takip eden bir sporsever olarak, meselenin özüne dair birkaç önemli hususa değinmeyi gerekli görüyorum. Öncelikle, hukuku ve spor yargısını saha içindeki oyuna müdahale edecek bir araca dönüştürmekten kaçınmalıyız; aksi takdirde Türk futboluna büyük zarar vermiş oluruz. Derbi oynanmış, bitmiş ve futbol kamuoyunun da üzerinde uzlaştığı üzere, sahada üstün bir oyun sergileyen taraf galibiyete uzanmıştır. Bunun yanı sıra, her iki üst düzey oyuncu Vlahović ve Škriniar, futbolseverlere sahada kıran kırana ve kora kor bir mücadelenin nasıl sergileneceğini açıkça göstermiştir. Ancak ne yazık ki, spor kamuoyunu yönlendirmeye çalışan belirli bir kesimin; müsabakanın teknik analizine odaklanmak yerine, sırf Beşiktaşlı Vlahović’in ceza almasını sağlamak amacıyla suni bir ceza zemini kurgulama çabası içine girdiği görülmektedir. Şunu net bir şekilde ifade etmek gerekir ki; her maçın ardından kurulan "ekran mahkemelerinde" kimin kaç hafta ceza alacağına odaklanan yersiz tartışmaların, futbolumuzun gelişimine en ufak bir katkısı bulunmamaktadır. Kaldı ki, Türkiye Futbol Federasyonu ile doğrudan iletişim halindeymiş gibi bir izlenim yaratarak; hangi oyuncunun, talimatların hangi maddesinden kesin olarak sevk edileceğini biliyormuş algısı yaratmak, her şeyden önce TFF'nin bağımsız kurullarına ve dolayısıyla doğrudan yargıya müdahale etmek demektir. Bu bağlamda, saha içindeki dinamiklere dışarıdan müdahale etme çabalarını ve masa başı dizayn girişimlerini masumane karşılamak mümkün değildir. Ligin kaderi masa başında değil, bizzat yeşil sahada oynanan futbolla belirlenmelidir.
Ayrıca tüm bu yaşananların birbirinden bağımsız olaylar olduğunu ve belirli bir maç sonucunun ardından tesadüfen ortaya çıktığını düşünmek fazla iyimserlik, hatta saflık olacaktır. Türk futbolseverlerin, bu tür planlı algı operasyonlarına karşı son derece uyanık olması elzemdir.

Meselenin Hukuki Boyutuna Gelecek Olursak:

Futbolun temelinde ikili mücadelelere dayanan bir temas oyunu olduğu gerçeği göz ardı edilmemelidir. Saha içerisindeki olağan rekabetten kaynaklanan her anlık gerilimin, cezalandırılması zorunlu bir disiplin suçu gibi ele alınması sporun doğasıyla çelişir.
Müsabaka hakemi, Vlahović ile Škriniar arasındaki bu anlık gerilime olay yerinde ve çok yakın mesafeden tanık olmuş; takdir yetkisini kullanarak her iki oyuncuyu da sarı kartla cezalandırmıştır. IFAB oyun kuralları ve TFF talimatları çerçevesinde; hakemin bizzat gördüğü, değerlendirdiği ve sarı kartla disiplin yaptırımı uyguladığı bir saha içi olayının, dışarıdan gelen baskılar sonucunda "eksik ceza verildiği" iddiasıyla PFDK’ya sevk edilmesi hukuki güvenlik ilkesini ihlal eder. Ortada cezasız kalmış herhangi bir eylem bulunmamaktadır. Bunun da ötesinde, Vlahović’in ilave cezaya çarptırılması talep edilen hareketi saha hakeminin gözünden kaçmış olsa dahi VAR hakemlerinin ekranlarına yansımıştır. Saha hakeminin pozisyonu görmediği ihtimalinde bile, VAR hakemleri durumu incelemiş ve herhangi bir ihlal tespit etmemiştir. Hem saha hakeminin hem de olayı ekran başında izleyen VAR hakeminin yaptırıma gerek görmediği bir hareket üzerinden sonradan ceza üretmeye çalışmak, sahada oynanan maça dışarıdan müdahale etmek anlamı taşır. Böyle bir yaklaşım, bundan sonra oynanacak her maçın ardından ardı arkası kesilmeyecek sonsuz tartışmalara zemin hazırlayacaktır. Öte yandan, ilgili mevzuatta "yasaklı el hareketleri" şeklinde tek tek sayılmış somut bir liste yer almamaktadır. Vlahović’in ceza alması gerektiği öne sürülen hareketi, ancak oyuncunun hangi maksatla hareket ettiğiyle birlikte değerlendirildiğinde bir anlam kazanır ve cezaya konu edilebilir. Söz konusu hareket; orta parmak göstermek gibi uluslararası alanda karşılığı bilinen net bir hakaret veya küfür niteliği taşımamakla birlikte, anlamı ülkeden ülkeye değişebilen bir eylemdir. Disiplin hukukunda asıl belirleyici olan, eylemin kastı, saiki ve gerçekleştiği bağlamdır. Eğer Vlahović bu hareketi bir küfür maksadıyla değil de "cesaretin varsa karşıma çık" anlamında bir meydan okuma olarak yaptıysa, hakaret kastının yokluğu sebebiyle ceza alması hukuken mümkün değildir. Ülkemize geleli henüz üç hafta olmuş yabancı bir sporcunun, yerel jargonumuzdaki argo kodlara hakim olarak bu hareketi bilinçli bir hakaret kastıyla yaptığını iddia etmek gerçekçi olmaz. Hukukta varsayımlar üzerinden ceza tesis edilemez. Ayrıca unutulmamalıdır ki, bu hareketin öncesinde Škriniar ile Vlahović defalarca karşı karşıya gelmiş ve oyuncuya yönelik tahrik sayılabilecek müdahaleler gerçekleşmiştir. İki profesyonel futbolcunun tamamen saha sınırları içinde kalan bu karşılıklı diyaloglarını saha dışına taşımanın Türk futboluna hiçbir faydası dokunmayacaktır. Diğer taraftan, olaya emsal gösterilmeye çalışılan Meireles vakası ile mevcut durumun uzaktan yakından bir ilgisi bulunmamaktadır. Meireles olayındaki eylem, doğrudan müsabaka hakemine yönelik olup, rakip oyuncuyla yaşanan bir gerginliğin ötesinde sahadaki otoriteyi sarsıcı nitelikte ağır bir ihlaldir. Bu iki olayı aynı kefeye koymak, hukuki tabirle elma ile armudu karıştırmak demektir.

Tüm bu hususlar; eylemde kasıt unsurunun bulunmaması, hareketin hakaret amacı taşımaması, olayın içerdiği tahrik boyutu ve oyunun doğasından kaynaklanan gerilim düzeyi ile birlikte ele alınmalıdır. Saha hakeminin olayı halihazırda sarı kartla cezalandırmış olması ve VAR hakemlerinin kayıtlara rağmen ilave bir yaptırıma gerek duymaması da göz önünde bulundurulduğunda; Vlahović’in PFDK’ya sevk edilmesini veya masa başında sonradan üretilecek bir cezaya tabi tutulmasını hukuken beklemiyorum.